Булганыч иштелген газдар: ченемдер, айып пулдар жана текшерүү эрежелери

Перевод: Gemini

Макаланын маңызы

Акыркы убакта Бишкек шаарында жана Чүй облусунда иштелген газдардын уулуулугун текшерүү боюнча рейддер үзгүлтүксүз өткөрүлүүдө. «Булганыч» газдар үчүн канча айып пул салынарын, кандай ченемдер бар экенин жана текшерүү учурунда айдоочу өз укуктарын кантип коргой аларын карап чыгабыз.

Мыйзам эмне дейт жана кандай ченемдер бар?

КР ЖКЭ, Бузуктуктардын тизмеги, 6.1-п.

Эгерде иштелген газдардагы зыяндуу заттардын курамы же алардын түтүндүүлүгү ГОСТ 17.2.2.03-87 жана ГОСТ 21393-75 менен белгиленген чоңдуктардан ашып кетсе, унааны пайдаланууга тыюу салынат.

Кыргызстанда зыяндуу заттарды бөлүп чыгаруу ченемдери жана аларды текшерүү ыкмалары үч стандарт менен катуу жөнгө салынган:

ГОСТ 17.2.2.03-87 (бензин);
ГОСТ 21393-75 (дизель);
ГОСТ 33997-2016 (текшерүү ыкмалары).

Иштелген газдардын уруксат берилген көрсөткүчтөрү:

Бензин (катализатору жок)

Минималдуу бош жүрүштө көмүртек оксидинин (СО) деңгээли 3,5%дан ашпоого тийиш.

Бензин (катализатору менен)

Бош жүрүштө СО деңгээли — 0,5%дан, ал эми жогорулатылган айланууда — 0,3%дан ашпоого тийиш.

Дизелдик унаалар

Түтүндүүлүгү бааланат: турбоүрлөөсү жок — 2,5 м⁻¹ден, турбоүрлөөсү менен — 3,0 м⁻¹ден ашпоого тийиш.

Ченемдерден ашкандыгы үчүн айып пулдар

Бөлүп чыгаруу ченемдеринен ашкан транспортту пайдалангандыгы үчүн жоопкерчилик КР Укук бузуулар жөнүндө кодексинде жазылган:

Айдоочулар үчүн

арзандатуусуз

Айып пул: жеке жактар: 7 500 сом; Юридикалык жактар: 23 000 сом; | 234-бер.

«Бөлүп чыгарууларында булгоочу заттардын курамы белгиленген нормативдерден ашкан автомототранспорттук же башка жүрүүчү каражаттарды же болбосо орнотмолорду пайдалануу»

Компаниялар үчүн

арзандатуусуз

Айып пул: 17 000 сом | 233-бер.

«Иштелген газдарында булгоочу заттардын курамы же иштөө учурунда физикалык факторлордун таасир этүү деңгээли белгиленген нормативдерден ашкан автомобилдерди, учактарды, кемелерди же башка жүрүүчү каражаттарды же болбосо орнотмолорду пайдаланууга чыгаруу»

Текшерүү кандай жүргүзүлүшү керек (айдоочунун укуктарын коргоо)

Өлчөө процедурасы ГОСТ 33997-2016 менен катуу жөнгө салынган. Эгерде инспекторлор бул эрежелерди бузса, текшерүүнүн жыйынтыктары жараксыз деп эсептелет. Айдоочу эмнеге көңүл бурушу керек:

Жылытылган кыймылдаткычта гана

Өлчөөнү «муздак» абалда жүргүзүүгө кескин тыюу салынат. Кыймылдаткыч жумушчу температурага чейин жылытылышы керек (даярдоочу-заводдун талаптарына жараша муздатуучу суюктуктун же майдын температурасы 60–80 °Cдан төмөн эмес).

Глушителдин (үн басаңдаткычтын) бүтүндүгү

Өлчөөнүн алдында инспектор газдарды чыгаруу тутумун көз менен карап чыгууга милдеттүү. Эгерде глушитель күйүп кетсе же тешиктери болсо (герметикалуулугу бузулса), газ анализатору менен өлчөөгө болбойт — аба сорулуп калгандыктан жыйынтыктар бурмаланат.

Зонддун тереңдиги

Газ анализаторунун зонду иштелген газдарды чыгаруучу түтүккө түтүктүн кесилишинен 300 ммден кем эмес тереңдикке киргизилиши керек.

Иштөөнү турукташтыруу

Көрсөткүчтөрдү өлчөө дароо эмес, кыймылдаткычтын иштеши турукташкандан кийин гана жүргүзүлөт (адатта берилген айланууда 30 секунд иштегенден кийин).

Прибордун документтери

Прибор (газ анализатору же түтүн өлчөгүч) сертификатталган болушу керек. Сиз текшерүүчүлөрдөн прибордун текшерүүдөн өткөндүгү тууралуу күбөлүгүн талап кылууга толук укуктуусуз. Эгерде текшерүү мөөнөтү бүтүп калса — приборду колдонууга болбойт.

Joldo.kg'ден кеңеш

Эгерде сиз иштелген газдарды чыгаруучу түтүктөн кара же көк түтүндү байкасаңыз — 7 500 сом айып пулду күтпөңүз. Автосервисте күйүүчү май аппаратурасын диагностикалоо жана жөндөө арзаныраак болот. Эсиңизде болсун: ЖКЭге ылайык, жолдо ушундай бузуктуктар пайда болгондо сиз аларды жоюуга милдеттүүсүз, ал эми эгерде бул мүмкүн болбосо — зарыл болгон сактык чараларын сактоо менен токтоп туруучу же оңдоочу жайга чейин жүрүшүңүз керек (КР ЖКЭ, 2.3.2-п.).