Үйлөп коёсузбу?

Кыргызстанда 2020 жылы айдоочуларды күбөлөндүрүү

Алдын ала, күбөлөндүрүүнүн эки түрү бар экендигин белгилеп кетели:

  • ИИО кызматкери тарабынан алкоголдон мас абалды күбөлөндүрүү

  • Медициналык күбөлөндүрүү 

2019 жылга чейин жол коопсуздугунун кызматкерлери, ордунда туруп, айдоочуну алдын ала күбөлөндүрүүдөн гана өткөзө алышчу жана эгерде алкоголду колдонуу белгилери аныктала турган болсо, аны медициналык күбөлөндүрүүчү жайга жеткизишет болчу. Текшерүүдөн оң натыйжа алынса гана, бузуу жөнүндө протокол түзүлөт болчу.

2019 жылы «Атайын техникалык каражаттарды колдонуу менен жарандардын алкоголдон мас абалын күбөлөндүрүү тартиби жөнүндө Токтом» күчүнө кирген.

Эми КМ инспектору атайын техникалык каражаттар менен ордунан күбөлөндүрүү жүргүзө алат жана эгерде оң натыйжа чыкса, ошол жерде бузуу жөнүндө протоколун түзө алат.

ИИО кызматкери тарабынан мас болуу абалды күбөлөндүрүү

Сиздин рулга отураардан алдын спирттик ичимдиктерди колдонгонуңуз тууралуу инспектордун шектенүүсүнө жана күбөлөндүрүү жүргүзүүсүнө, анын себеби болуш керек. Жобонун 9 пунктунда ал себептин белгилери так даана көрсөтүлгөн:

  • ооздон алкоголь жыттануусу
  • жүрүм-турумдун агрессивдүү болуусу
  • сүйлөөнүн бузулуусу
  • транспортту адекваттуу эмес айдоо

Алкоголго текшерүүнүн өзү, 31.10.2019 жылдагы Жобонун 8-пунктуна ылайык, инспектордун, күбөлөндүрүүчүгө карата жасай турган бардык аракеттери тууралуу маалымат берүүсүнөн башталат.

Күбөлөндүрүү, КР Саламаттык сактоо министрлиги тарабынан колдонууга уруксат берилген, КР Экономика министрлигинин алдындагы Стандартташтыруу жана метрология боюнча борбор тарабынан белгиленген тартипте тиешелүү текшерүүдөн өткөн, ошондой эле өлчөөлөрдүн жыйынтыгын кагаз жүзүнө жазууга техникалык мүмкүнчүлүгү бар атайын техникалык каражаттар менен ишке ашырылат.

Андан сырткары инспектор, айдоочуга колдонула турган алкотестерди көрсөтүп, анын пломбасынын бүтүндүгүнө көңүл бөлүп, айдоочунун көзүнчө, бир гана жолу жароочу үйлөй турган сапты таңгактан алуусу зарыл.

Ал саптын таңгакта болуусунун зарылчылгы гигиенаны эске алуу үчүн эле эмес. Эгер аны алдын ала спирттеп койсо, анда алкотестер жасалгасы, ичтен чыккан демде алкоголдун бар экендигин көрсөтүп коёт.

Ичтен чыккан демде, алкоголдун ченемдүү өлчөмү канча болуш керек? 1 литр ичтен чыккан демге 0,16 мг спирт. Демек, эгерде алкотестер көрсөткөн өлчөм 0,16дан ашпаса, анда мындай натыйжа терс деп саналат жана сиз андан ары жолуңузду улап кете берсеңиз болот.

Бирок шашпаңыз! Эгерде алкотестерде текшерүүнүн тартиби так даана сакталып, бирок анын натыйжасы айдоочуга алгылыктуу эмес болуп калса, башкача айтканда 1 литр ичтен чыккан демде спирттин өлчөмү 0,16 мгдан көп чыгып калса, анда баарынын туура документтештирилүүсүн талап кылуу керек. Бир нускасын өзүңүзгө алып каласыз.

Эгер ЖКККБ кызматкеринин текшерүү аракеттери, айдоочуда күмөн жаратса, ал айдоочу медециналык күбөлөндүрүүдөн өтүүнү талап кылуу укугуна ээ.

Протокол - сөзсүз!

Атайын техникалык каражаттарды колдонуу менен алкоголдон мас абалын күбөлөндүрүүнүн аягында эки нускада протокол түзүлөт. Протоколдун биринчи нускасы жаранга берилет, экинчиси КР ИИО кызматкеринде калат.

Анын ичинде төмөнкү маалыматтар болуш керек:

  • Протоколдун түзүлгөн жайы, күнү жана убакыты;
  • Протокол түзгөн кызматкердин кызмат орду жана аты-жөнү;
  • Текшерүүнүн негизи (себеби) – мисалы, ооздон алкогол жыттануусу;
  • Текшерилип жаткан жак тууралуу маалымат;
  • Транспорт каражатынын түрү, маркасы, модели, мамномуру ж.б. таанытуу белгилери;

Экөө тең – милиционер да, айдоочу да – протоколго кол коюшат. Эгер алкоголду колдонуудагы шектелген тарап, күбөлөндүрүүнүн натыйжасы менен макул болбосо жана кол коюудан баш тартса, анда мындай макул болбоо дагы анын себептери менен кошо документке жазылып түшүрүлүшү керек.

Бир нускасы ИИО кызматкеринде калат, экинчисин жаран алат.

Эгерде күбөлөндүрүүдөн баш тартсамчы?

13-пункт. «Адам атайын техникалык каражаттарды пайдалануу менен алкоголдон мас абалын күбөлөндүрүүдөн өтүүдөн баш тарткан же болбосо ал мындай күбөлөндүрүүнүн жыйынтыгы менен макул болбогон учурда, ал медициналык күбөлөндүрүүгө жиберилет жана медициналык күбөлөндүрүүгө жиберүү жөнүндө протоколго бул тууралуу тиешелүү жазуу жазылат».

17-пункт. «Медициналык күбөлөндүрүлүүгө тийиш адам Кыргыз Республикасынын ИИО кызматкери тарабынан мас абалынын белгилери аныкталган учурдан тартып эки сааттан кечиктирбестен аны жүргүзүүчү жерге жеткирилүүсү керек».

Бузуулар кодекси 128-берене 3-пункт. «Айдоочунун белгиленген тартипке ылайык алкоголь, баңги зат, психотроптук жана башка маң кылуучу заттар менен мас абалын күбөлөндүрүүдөн баш тартуусу, - 8-категориядагы айып пул (17 500 сом)».

Транспорт каражатын мас абалда башкаоууша кандай жаза каралган?

Бузуулар кодексине ылайык айып пул өлчөмү 17 500 сом.

КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 31-октябрындагы № 587 токтому.