Жол бетиндеги чийиндер

Жол бетиндеги чийиндер жана алардын мүнөздөмөлөрү

(32953-2014 МАСТ жана Р 52289-2004 КМС МАСТ боюнча)

(по ГОСТ 32945-2014 и КМС ГОСТ Р 52289-2004) от 05 февраля 2020 года No 62




1. Горизонталдык чийиндер

Горизонталдык чийиндерди белгилөөчү сызыктар, жазуулар, жебелер жана башка белгилерди өркүндөтүлгөн жол каптоосуна, Р 52289-2004 МАСТта айтылган учурлардан башка учурларда тартышат.

Калктуу конуштарда горизонталдык чийиндерди магистраль жолдорунда жана көчөлөрүндө, жергиликтүү маанидеги жолдордо жана көчөлөрдө, ал эми айыл-кыштактарында - алар боюнча маршруттук транспорт каражаттары жүргөн көчөлөрдө жана жолдордо колдонушат.


1.1 чийинин төмөнкү учурларда колдонушат:

Эки багытка тең жүрүү үчүн эки же үч тилкеси бар жолдордогу карама-каршы багыттарда (ок сызыгы) бараткан транспорт каражаттарынын агымдарын бөлүү үчүн:

- алдыда каршы келе жаткан жакыныраак болгон автомобилди көрүү зоналары бирин-бири тосуп калган жолдордун участокторунда;

- алардын радиусу 50 метрден ашпаган пландагы ийрейүүлөрдүн бүткүл узактыгында, ошондой эле аларга өзгөрүлмөлүү радиусу менен кошула турган участоктордо. Эки тилкелүү жолдордо чийинди ички тилкенин туурасынын катышы тышкысына карата сакталгандай кылып сызышат.



1.2 чийинин жолдо жүрүү бөлүгүн (четки сызык), өтүүчү бөлүктүн оң жээги боюнча бөлүнүп коюлган велосипеддердин кыймылдоосу үчүн тилкенин сол тегин белгилөө үчүн колдонушат.



1.3 чийинин эки тарапка тең кыймылдын төрт же андан ашык тилкелери бар жолдордун участокторунда карама-каршы багыттардын (ок сызыгы) транспорт агымдарын бөлүү үчүн колдонушат, тез-өтмө жана кошумча тилкелерди кошкондо.



1.4 чийинин транспорт каражаттарынын токтоосуна тыюу салынган жолдордун участокторунда колдонушат.



1.5 чийинин төмөнкүлөр үчүн колдонушат:

- эки тарапка тең кыймылдын эки тилкеси бар жолдордо карама-каршы багыттардын транспорттук агымдарын бөлүү үчүн, каршы келе жаткан автомобилдин көрүнүү зонасы азыраак болуп, бирин-бири тоспой турган жол участокторунда;

- алар бир багыт үчүн эки же андан көп санда болгондо кыймыл тилкелеринин чектерин белгилөө.



1.6 чийинин (жакындоо сызыгы) карама-каршы же бир багытта жүргөн транспорт каражаттарынын агымдарын бөлүп турган 1.1 же 1.11 чийинине жакындагандыгы тууралуу эскертүү үчүн колдонушат.



1.7 чийинин кесилиштин алкактарында, качан транспорт каражаттарынын кыймылынын траекториясын көрсөтүү же кыймыл тилкесинин чектерин белгилөө зарыл болгон учурларда кыймыл тилкесинин чектерин белгилөө үчүн колдонушат.



1.8 чийинин күүлөнүү же токтоо тилкесинин жана кыймылдын негизги тилкесинин ортосундагы чектерин белгилөө үчүн колдонушат.



1.9 чийинин (реверсивдик сызык) төмөнкүлөр үчүн колдонушат:

- алар боюнча кыймылдын багыты карама-каршысына өзгөрө турган тилке чектерин белгилөө;

- реверсивдик жөнгө салуу колдонулган жол участокторунда карама-каршы багыттардагы транспорт каражаттарынын агымдарын бөлүү (өчүп турган реверсивдик светофорлордо).



1.10 чийинин транспорт каражаттарынын токтоосуна тыюу салуу зарыл болгон жол участокторунда колдонушат.



1.11 чийинин (барьер сызыгы) транспорт каражаттарынын катар которуусун тыюу салуу зарыл болгон учурда карама-каршы же бир багыттагы транспорт каражаттарынын агымдарын бөлүү үчүн колдонушат.



1.12 чийинин (стоп-тилке) 2.5 "Токтобой өтүүгө тыюу салынат" белгиси бар учурда кесилиштин алдында, кыймыл светофор менен жөнгө салынган жерлерде жана темир жол өткөөлдөрүнүн алдында колдонушат.



1.13 чийинин 2.4 "Жол бер" белгиси бар болгон учурда транспорт каражаттарынын токтоочу жерин белгилөө үчүн колдонушат жана кесилише турган жолдо жүрүү бөлүгүнүн чегине мүмкүн болушунча жакыныраак сызышат.



1.14.1 жана 1.14.2 чийиндерин жолдо жүрүү бөлүгүн жөө жүргүнчүлөр кесип өтүү үчүн бөлүнгөн жерлерди белгилөө үчүн колдонушат.



1.15 чийинин велосипедчендердин жолдо жүрүү бөлүгүн кесип өтүшү үчүн бөлүнгөн жерлерди белгилөө үчүн колдонушат.



1.16.1-1.16.3 чийиндерин багыттоочу аралчаларды белгилөө үчүн колдонушат:

- карама-каршы багыттардагы транспорт каражаттарынын агымдарын бөлүү жерлеринде;

- бир багыттагы транспорт каражаттарынын агымдарын бөлүү жерлеринде;

- транспорт каражаттарынын агымдарынын биригүү жерлеринде.



1.17 чийинин маршруттук транспорт каражаттарынын токтоолорун жана жеңил таксилердин токтоочу жайларын белгилөө үчүн колдонушат. Чийиндин узундугун бир маалда токтой турган же токтоп турушкан транспорт каражаттарынын санын эске алуу менен, бирок отургузуу аянтчасынын узундугунан кем эмес кылып аныкташат.



1.18 чийинин кесилиште уруксат берилген тилкелер боюнча кыймылдын багыттарын көрсөтүү үчүн колдонушат.



1.19 чийинин тилкенин аякташына жакындагандыгы тууралуу, ал эми 1.6 чийини менен айкалыштыкта - карама-каршы багыттардын транспорт каражаттарынын агымдарын бөлүп туруучу 1.1 же 1.11 чийинине каршы келе жаткан автомобилди чектелген көрүү учурунда эскертүү үчүн колдонушат.



1.20 чийинин кыймыл интенсивдүүлүгү суткасына 3000 автомобилден ашуун жолдордо 1.13 чийинине жакындагандыгы тууралуу эскертүү үчүн колдонушат жана кыймылдын ар бир тилкесине сызышат.



1.21 чийинин кыймыл интенсивдүүлүгү суткасына 3000 автомобилден ашуун жолдордо 1.12 чийинине жакындагандыгы тууралуу эскертүү үчүн колдонушат, эгерде 2.5 "Токтобой өтүүгө тыюу салынат" белгиси орнотулган болсо, кыймылдын ар бир тилкесине сызышат.



1.22 чийинин кыймыл интенсивдүүлүгү суткасына 3000 автомобилден ашуун жолдордо белгиленген тартипте бекитилген жолдун (маршруттун) номерин белгилөө үчүн колдонушат.



1.23.1 чийинин 5.11 "Маршруттагы транспорт каражаттары үчүн тилкеси бар жол" белгиси менен белгиленген жолдордо жана маршруттук транспорт каражаттары гана жүрүүчү тилкелерде түшүрүлөт.

Чийинди кыймылдын тилкесинин огу боюнча негизи менен андагы кыймылдагы транспорт каражаттары тарапка каратып тартышат. Тилкенин башталышында өтүүчү бөлүктөрүнүн кесилиш чекарасынан 10 м аралыкта биринчи чийинди тартышат, ал мэи 20 мден кийин – экинчиси тартылат.

Чийинди маршруттук транспорт каражаттарынын аялдамасынын ордуларынан кийин жана өтмөк жолдо ар бир 200 м аркылуу кайталашат. Өтмөк жолдун узундугуна жараша бул аралык кыскартылган болушу ыктымал.

1.23.1 чийинин, 5.14 белгиси менен белгиленген тилкелерде тилкенин башталышында жана аягында, ошондой эле ушул тилкенин узундугуна карата 200 мден кийин тартууга жол берилет.

Чийинди тормоздоо тилкесине жана маршруттук транспорт каражаттарынын аялдама пункттарынын токтоочу аянтчасында тартууга жол берилет.

1.23.2 жана 1.23.3 чийиндерин 4.4.1, 4.5.1, 4.5.2, 4.5.4 жана 4.5.5 белгилери менен белгиленген жолчолорго тартышат.

Чийинди жолчонун (тилкенин) огу боюнча, негизин анда кыймылдаган велосипедчендер же жөө жүргүнчүлөр тарапка каратуу менен, анын башталышында жана аягында тартышат жана төмөнкүдөй кайталашат:

- жолчо башталгандан кийинки 20 м кийин;

- ар бир кесилиштен, жакын жайгашкан аймактан чыгуулардан, жөө жүргүнчүлөр же велосипед жолчолору менен кесилишкенден кийин;

- узундугу 500 м жана андан жогору өтмөктөрдө – 200 м ден кийин.



1.24.1 жана 1.24.2 чийинин төмөнкү жол белгилерин кайталоо үчүн колдонууга жол берилет:

- 1.24.1 - эскертүүчү белгилерди кайталоо үчүн;

- 1.24.2 - тыюу салуучу белгилерди кайталоо үчүн.


1.24.3 чийинин I жана II топтогу майыптар башкарган же ушундай майыптарды ташып жүргөн транспорт каражаттары үчүн арналган жол участокторун, токтоочу жай аянттарын (токтоочу жерлерди), кирүүнү, чыгууларды ж.б.у.с. белгилөө үчүн колдонушат.


1.24.4 чийинин 8.23 жол белгисин кайталоо үчүн колдонууга жол берилет.



1.25 чийинин ылдамдыкты мажбурлап төмөндөтүүгө арналган жасалма текши эместиктерди белгилөө үчүн колдонушат.



Кошумча:

1.1, 1.2 жана 1.3 сызыктарын кесип өтүүгө тыюу салынат.

1.2 чийинин транспорт каражатын жол жээгине токтотуу үчүн жана ага токтоого же токтоочу жайга турууга уруксат берилген жерлерден кесип өтүүгө жол берилет.

1.5-1.8 чийиндерин каалагандай жагынан кесип өтүүгө уруксат берилет.

1.9 чийинин реверсивдүү светофор жок учурда же алар өчүп калганда, эгерде ал айдоочудан оң жакта болсо; күйүп турган реверсивдүү светофор учурунда - каалагандай жагынан, эгерде ал бул боюнча бир багыттагы кыймылга уруксат берилген тилкелерди бөлүп турса кесип өтүүгө уруксат берилет.

Карама-каршы багыттардагы транспорт агымдарын бөлүп турган 1.9 сызыгын өчүрүлгөн реверсивдүү светофорлор учурунда кесип өтүүгө тыюу салынат.

1.11 чийинин үзүлгөн сызык тарабынан, ал эми ашып өтүү же айланып өтүү аяктаган учурда - бириккен сызык тарабынан кесип өтүүгө уруксат берилет.

Четки сол тилкеден солго бурулууга уруксат бере турган 1.18 чийини, ушул эле тилкеден кайрылууга дагы уруксат берет.

Көчмө биригүүсүндө жайгаштырылган убактылуу жол белгилеринин мааниси жана чийин сызыктарынын маанилери бирине бири каршы келип турган кезде, айдоочулар белгилерди жетекчиликке алышы керек.

Убактылуу жана туруктуу чийиндердин сызыктары бирине бири каршы келип турса, айдоочулар убактылуу чийиндин сызыктарын жетекчиликке алышы керек.



2.5 чийинин түз жол участокторунда орнотулган жол тосулмаларынын каптал беттерин (алар башталгандан 10 метрден кем эмес аралыкта) белгилөө үчүн, ошондой эле кесилиштердеги жол тосулмаларынын бүткүл узундугу боюнча ар түрдүү деңгээлдерде, пландагы радиусу 50 метрден азыраак ийрейүүлөрдө, тике түшүүлөрдө, жолдон өтүү бөлүгү ичкерген жерлеринде белгилөө үчүн колдонушат.


2. Вертикалдык чийиндер


Вертикалдык чийиндин сызыктарын жана белгилөөлөрүн өтүү боштуктары жана көпүрө курулмаларынын таканчыктары бар курулуштарда, тоннел порталдарынын каптал беттеринде, чектөөлөрүндө, жолдордун тоскучтарында, парапеттеринде, бордюрларда жана башка жол жабдууларынын элементтеринде аларды жол кыймылынын катышуучуларынын көрүнүүсүн жакшыртуу үчүн сызышат.


2.1.1-2.1.3 чийиндерин көпүрө курулмаларынын, жарык берүү таканчыктарынын, дарактардын, буфер түзүлүштөрүнүн ж.б.у.с. жолдо жүрүү бөлүгүнүн четинен 1 метрден аз аралыкта жол жээгинин чектерине жайгаштырылган тоскоолдуктардын вертикалдык элементтерин, жол жээги жок учурда, ошондой эле ушул тоскоолдуктар кыймылдагы транспорт каражаттары үчүн коркунуч көрсөткөн башка учурларда белгилөө үчүн колдонушат.



2.2 чийинин көпүрө курулмаларынан өтүү боштуктары жана тоннелдердин порталдарынын 5 метрден азыраак бийиктикте жайгашкан төмөнкү четтерин белгилөө үчүн колдонушат. Чийинди тилке боюнча кыймыл курулманы көздөй кеткен ар бир тилкенин ортосуна тартышат.



2.3 чийинин тегерек тумбалар бөлүштүрүү тилкелеринде, жогору көтөрүлгөн багыттоочу аралчаларда же жогору көтөрүлгөн коопсуздук аралчаларында жайгашкан учурда белгилөө үчүн колдонушат.



2.4 чийинин сигнал мамычаларын, бийик мамыларды ж.б. белгилөө үчүн колдонушат.



2.6 чийини башка участоктордогу жол тосулмаларынын каптал беттерин түшүндүрөт.



2.7 чийинин жолдо жүрүү бөлүгүнөн 1 метрден азыраак аралыкта жайгашкан тоскоолдуктар алдындагы жогору көтөрүлгөн аралчалардын, коопсуздук аралчаларынын, бордюрлардын каптал беттерине, пландагы 50 метрден азыраак радиусу менен ийрейүүлөрдө, жолдун ичкерүүчү жеринде, жээк жолго чыгууларда жана башка коркунучтуу участоктордо сызышат.


Схема